Godło Polski
SZKOŁA
KADRA
PRZYJACIELE UCZNIA
Nasza szkoła wczoraj i dziś
KKZ

Polityka bezpieczeństwa ZSP w Chełmży
Oferta szkoły
2019/2020

Ja nie widzę Ciebie,
Ty zobacz mnie

Żyj zdrowo i ciesz się
każdą chwilą

Zawodowcy

Projekt Bezpieczeństwo

FILM PROMOCYJNY



SYLWETKI ABSOLWENTÓW SZKOŁY
PROGRAM
NASI PARTNERZY















Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Chełmżanie na szklanych negatywach
Napisane przez admin on 10-11-2016 08:11 | 413 czytań
Chełmżanie na szklanych negatywachProjekt powstał w celu zdigitalizowania i udostępnienia cennego zbioru negatywów z pocz. XX wieku, który zawiera portrety mieszkańców z okresu walki o polskość Chełmży w 1919 r. oraz ukazuje życie codzienne w mieście okresu międzywojennego.

Pomysłodawcami i realizatorami projektu byli Państwo Elżbieta i Adam Żywiczyńscy. Pan Adam, z zawodu konserwator zabytków, jest rodowitym mieszkańcem naszego miasta, absolwentem naszej szkoły, jego żona – nauczycielką historii w liceum w Suwałkach. Oboje emocjonalnie związani są z Chełmżą.

Wśród rodzinnych pamiątek posiadają, odziedziczony po wuju Pana Adama Żywiczyńskiego - Feliksie Skańskim, duży zbiór fotografii. Częścią tego zbioru są szklane negatywy z wizerunkami mieszkańców Chełmży z roku 1919.

Historia negatywów wiąże się z początkami odrodzenia państwowości polskiej na Pomorzu po zakończeniu I wojny światowej.

W styczniu 1919 r. w Wersalu zwycięskie mocarstwa zwołały konferencję pokojową. Wiadomo było, że Polska odzyska niepodległość. Natomiast wielkim znakiem zapytania był obszar i granice. Na obszarze zaboru niemieckiego dążenia Polaków spotkały się z oporem Niemców. Na wschodzie z oporem Ukraińców i bolszewików. Naród chwycił za broń na Górnym Śląsku, w Wielkopolsce, na Kresach.

Mieszkańcy Chełmży też podjęli próbę walki o niepodległość . Nawiązali kontakt z Wielkopolanami. W Chełmży gromadzono broń. Nastroje ludności polskiej w naszym mieście nie uszły uwadze Niemców. Zamiar zorganizowania przez Polaków w Chełmży w lutym 1919 roku uroczystości kościelnej, połączonej z poświęceniem sztandaru przywiezionego przez ks. Wryczę z Poznania i powitaniem powracających z wojny żołnierzy Polaków, wzbudził wśród władz niemieckich obawy, że ta uroczystość może być sygnałem do walki. Powyższa sytuacja stała się podstawą decyzji niemieckich władz wojskowych z 25 stycznia 1919 o skierowaniu do Chełmży oddziału Grenzschutzu pod wodzą Gerharda Rossbacha. W jednym z pierwszych swych zarządzeń ogłosił obowiązek posiadania przez ludność polską dokumentów tożsamości. Ich nieodzownym elementem miały być zdjęcia identyfikujące osobę. Zobowiązał wszystkich posiadaczy aparatów fotograficznych do podjęcia się wykonania zdjęć. Polaków – mieszkańców Chełmży do sfotografowania się w ciągu 48 godzin pod groźbą kary. Wśród posiadaczy aparatów znalazł się także Feliks Skański. Podporządkował się zarządzeniu i wykonał ok. 500 zdjęć. Biorąc pod uwagę możliwości techniczne ówczesnej fotografii, należy podziwiać ogrom jego pracy. Szklane negatywy przetrwały prawie sto lat w bardzo dobrym stanie. Zostały poddane obróbce elektronicznej i w ten sposób mogą obecnie być publikowane szerokiemu odbiorcy. Są cennym źródłem do badań nad stanem społecznym miast pomorskich tego okresu, podziałami ekonomicznymi, zwyczajami czy nawet modą tego okresu. Jednak zdjęciom brakuje elementu identyfikacji. Zamiarem autorów projektu jest, aby obecni Chełmżanie podjęli próbę, posługując się swymi zbiorami zdjęć, odszukania na zdjęciach swych krewnych i znajomych. Zdają sobie sprawę, że nasza pamięć sięga do pokolenia dziadków, rzadziej pradziadków, a do czwartego pokolenia wstecz, jest to mało prawdopodobne. Ale wszystko jest możliwe. W dniu 28 czerwca 1919 roku został podpisany traktat wersalski na mocy którego 2/3 terytorium Prus Zachodnich wraz z Chełmżą przyznano Polsce. Mimo tego oddziały Rossbacha opuściły nasze miasto dopiero 20 stycznia 1920 roku - sześć miesięcy później. Zostały negatywy.

Uczniowie zapoznali się też z sylwetką samego Feliksa Skańskiego, postaci pełnej różnych pasji. Były wśród nich obok fotografii, muzyka, numizmatyka i entomologia. Pan Feliks Skański był żołnierzem wojny z bolszewikami, wojny obronnej 1939 r., łagiernikiem, żołnierzem gen. Andersa, który przeszedł cały szlak II Korpusu PSZ, żołnierzem spod Monte Cassino. Wrócił w 1946 roku do Polski, by pod rządami komunistów zostać "elementem mocno podejrzanym’’ na głowę którego, podobnie jak całej rodziny Skańskich, przedwojennych kupców i kamieniczników, spadały liczne szykany. Wszystkiego tego i jeszcze więcej w ramach budowania swej wiedzy o małej ojczyźnie, mogliśmy dowiedzieć się z ust Państwa Żywiczyńskich.

Należy w tym miejscu wyrazić wdzięczność Pani Katarzynie Komakowskiej – Dyrektorowi naszego Zespołu Szkół za umożliwienie spotkania uczniów z twórcami projektu.


zobacz zdjęcia - Chełmżanie na szklanych negatywach...>>>